Kredyty-chwilówki upadłość – jak wyjść z zadłużenia i przygotować się do upadłości konsumenckiej

Najważniejsze informacje

• Chwilówki z firm pożyczkowych i parabanków mogą zostać objęte upadłością konsumencką, jeśli jesteś niewypłacalny i spełniasz warunki jej ogłoszenia (art. 11 Prawa upadłościowego).
• Upadłość nie oznacza automatycznego umorzenia wszystkich zobowiązań. Może jednak rozpocząć drogę do skutecznego oddłużania poprzez ustalenie planu spłaty i ewentualne późniejsze umorzenie długów.
• Przed złożeniem wniosku uporządkuj dokumenty i informacje o zadłużeniu – wszystkie szczegóły znajdziesz w sekcji „Jak przygotować się do upadłości konsumenckiej przy wielu chwilówkach i kredytach?”.
• Nie każda forma zadłużenia musi od razu prowadzić do upadłości. Zanim złożysz wniosek, sprawdź możliwość konsolidacji, restrukturyzacji lub negocjacji z wierzycielami.

Czym jest upadłość konsumencka?

Upadłość konsumencka to postępowanie sądowe przeznaczone dla osób fizycznych, które nie prowadzą działalności gospodarczej i nie są w stanie regulować swoich wymagalnych zobowiązań.

Jej celem jest przede wszystkim uporządkowanie sytuacji osoby zadłużonej, a także umożliwienie jej całkowitego lub częściowego oddłużenia. Procedurę można zastosować zarówno wobec osób zadłużonych z tytułu niespłaconych kredytów hipotecznych i gotówkowych, jak i tych, które mają na swoim koncie kilka chwilówek, kart kredytowych czy pożyczek pozabankowych i nie są już w stanie spłacać ich w terminie (art. 491¹ Prawa upadłościowego).

O upadłości konsumenckiej warto pomyśleć szczególnie w sytuacji, gdy:

• nie jesteś w stanie regularnie spłacać swoich zobowiązań z uzyskiwanych dochodów;
• zaciągasz kolejne pożyczki, aby spłacić wcześniejsze długi;
• zadłużenie obejmuje wiele chwilówek lub innych zobowiązań, a ich koszty stale rosną;
• prowadzone są wobec Ciebie postępowania egzekucyjne;
• nie widzisz realnej możliwości spłaty wszystkich długów w przyszłości;
• próby porozumienia z wierzycielami lub restrukturyzacji zadłużenia nie przynoszą rozwiązania problemu.

Niewypłacalność oznacza utratę zdolności do wykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych (art. 11 Prawa upadłościowego). Przyjmuje się, że występuje ona, gdy opóźnienie w spłacie przekracza 3 miesiące.

Po rozpoczęciu postępowania sąd analizuje sytuację majątkową i finansową dłużnika, a następnie ustalany jest dalszy sposób spłaty nagromadzonych zobowiązań.

Sąd może ustalić plan spłaty wierzycieli na okres co do zasady do 36 miesięcy, a po jego wykonaniu umorzyć pozostałe zobowiązania podlegające oddłużeniu. Jeśli dłużnik jest trwale niezdolny do dokonywania jakichkolwiek spłat, sąd może umorzyć zobowiązania bez ustalania planu spłaty (art. 491¹⁵ i art. 491¹⁶ Prawa upadłościowego). 

Warto też pamiętać, że ogłoszenie upadłości może mieć wpływ na przyszłą zdolność kredytową i utrudnić zaciąganie innych finansowań przez pewien czas. Dane o upadłości przestają być widoczne w Krajowym Rejestrze Zadłużonych 3 lata po uprawomocnieniu się postanowienia o wykonaniu planu spłaty i umorzeniu (art. 11 ust. 4 pkt 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Zadłużonych).

Kredyty-chwilówki a upadłość konsumencka – czy takie długi można umorzyć?

Kredyty i chwilówki mogą zostać umorzone w upadłości konsumenckiej, jeśli spełnione są ustawowe warunki oddłużenia. Nie wszystkie zobowiązania podlegają jednak umorzeniu.

W ramach upadłości konsumenckiej oddłużeniem mogą zostać objęte:

•  chwilówki i inne pożyczki pozabankowe;
• kredyty bankowe;
•  zadłużenie na kartach kredytowych;
• inne zobowiązania cywilnoprawne podlegające umorzeniu;
• odsetki i dodatkowe koszty związane z tymi zobowiązaniami, o ile przepisy pozwalają na ich umorzenie.

Nie można natomiast umorzyć:

• alimentów;
• zobowiązań wynikających z rent odszkodowawczych za chorobę, niezdolność do pracy, kalectwo lub śmierć;
• grzywien sądowych;

• obowiązku naprawienia szkody i zadośćuczynienia za doznaną krzywdę;
• nawiązek i świadczeń pieniężnych orzeczonych jako środek karny lub środek związany z poddaniem sprawcy próbie;
• zobowiązań do naprawienia szkody wynikającej z przestępstwa lub wykroczenia stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem;
• zobowiązań celowo nieujawnionych, jeśli wierzyciel nie brał udziału w postępowaniu (art. 491²¹ Prawa upadłościowego).

Kredyty-chwilówki a upadłość konsumencka – co dzieje się z długami?

Po ogłoszeniu upadłości syndyk zajmuje się majątkiem dłużnika, a egzekucje komornicze zostają zawieszone. Chwilówki i kredyty mogą zostać umorzone częściowo lub w całości, ale nie dzieje się to automatycznie (491¹⁵ Prawa upadłościowego).

Syndyk zajmuje się majątkiem wchodzącym w skład masy upadłości, weryfikuje zobowiązania i podejmuje czynności związane z zaspokojeniem wierzycieli (art. 491¹⁴ Prawa upadłościowego). Chwilówki i kredyty zostają objęte jednym postępowaniem dotyczącym całej sytuacji finansowej dłużnika.

Kredyty i chwilówki – jakie problemy mogą pojawić się przy dużym zadłużeniu?

Duża liczba kredytów i chwilówek może z czasem utrudnić nie tylko terminową spłatę zobowiązań, ale również normalne zarządzanie domowym budżetem.

Każda kolejna rata, odsetki czy dodatkowe opłaty zwiększają miesięczne obciążenie, a próba ratowania sytuacji następną pożyczką może prowadzić do jeszcze większego zadłużenia.

Przy dużym zadłużeniu mogą pojawić się przede wszystkim:

• Spirala zadłużenia – zaciągasz kolejne zobowiązania, aby spłacić wcześniejsze. W efekcie suma długów rośnie, zamiast się zmniejszać, a znalezienie pieniędzy na kolejne raty staje się coraz trudniejsze.
• Rosnące koszty zadłużenia – opóźnienia w spłacie mogą powodować naliczanie odsetek oraz dodatkowych kosztów (art. 481 Kodeksu cywilnego). Przy kilku lub kilkunastu zobowiązaniach nawet niewielkie kwoty mogą znacząco zwiększyć wysokość zadłużenia.
• Ryzyko egzekucji – jeżeli zobowiązania nie są regulowane, wierzyciel może podjąć działania zmierzające do odzyskania należności, a w dalszej kolejności może dojść do postępowania egzekucyjnego (art. 797 Kodeksu postępowania cywilnego).
• Utrudniony dostęp do kolejnego finansowania – duże zadłużenie może sprawić, że uzyskanie następnego kredytu będzie trudniejsze.
• Problemy z bieżącym budżetem – gdy znaczna część dochodu jest przeznaczana na raty i spłatę zaległości, zaczyna brakować pieniędzy na podstawowe wydatki.
• Pogorszenie historii kredytowej – nieterminowe regulowanie zobowiązań może negatywnie wpłynąć na ocenę wiarygodności kredytowej (art. 105a Prawa bankowego).

Jeśli masz problemy ze spłatą zadłużenia, sprawdź alternatywy dla upadłości konsumenckiej opisane w sekcji „Upadłość konsumencka czy inne rozwiązanie – co sprawdzić przed decyzją?”.

Jak przygotować się do upadłości konsumenckiej przy wielu chwilówkach i kredytach?

Przygotowanie do upadłości konsumenckiej zacznij od spisania wszystkich długów, zebrania umów i pism od wierzycieli, przeanalizowania dochodów oraz wydatków i ustalenia przyczyn niewypłacalności. Nie zaciągaj kolejnych pożyczek wyłącznie po to, by spłacać wcześniejsze zobowiązania, i przygotuj rzetelne informacje o swoim majątku oraz sytuacji finansowej.

• Krok 1. Spisz wszystkie zobowiązania. Zacznij od przygotowania kompletnej listy długów. Uwzględnij: chwilówki, kredyty bankowe, karty kredytowe, zaległe rachunki oraz inne zobowiązania. Przy każdym długu zapisz: nazwę wierzyciela, wysokość zobowiązania, wysokość raty, termin spłaty, informację o ewentualnych zaległościach.

Przykładowy wzór listy długów może wyglądać następująco:

• Krok 2. Zbierz dokumenty dotyczące zadłużenia. Zbierz dokumenty dotyczące swoich zobowiązań, w tym:
• umowy kredytowe i pożyczkowe;
• harmonogramy spłat;
• wezwania do zapłaty;
• informacje o zaległościach;
• pisma od wierzycieli i komornika;
• dokumenty potwierdzające dochody i stałe wydatki.

Im dokładniej udokumentujesz swoje problemy finansowe, tym łatwiej będzie przedstawić swoją sytuację w postępowaniu.

• Krok 3. Przeanalizuj swoją sytuację finansową. Sprawdź, ile miesięcznie zarabiasz, jakie masz stałe koszty utrzymania i jaka kwota pozostaje Ci na spłatę zobowiązań. Zastanów się również, dlaczego doszło do niewypłacalności. Przyczyną może być między innymi utrata pracy, choroba, nagły spadek dochodów, rozwód lub nadmierne zadłużenie. Nie chodzi o szukanie winy, ale o rzetelne przedstawienie okoliczności, które doprowadziły Cię do obecnej sytuacji – sąd oceni bowiem, czy do niewypłacalności doszło umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa, a od tego zależy długość planu spłaty (art. 491¹⁵ Prawa upadłościowego).
• Krok 4. Nie zaciągaj kolejnych zobowiązań. Jeżeli myślisz o upadłości, dokładanie kolejnych chwilówek zazwyczaj nie rozwiąże problemu. Nowa pożyczka może jedynie przesunąć termin spłaty i zwiększyć całkowitą kwotę zadłużenia. Szczególnie ważne jest, aby nie ukrywać przed sądem ani syndykiem nowych zobowiązań czy innych istotnych informacji dotyczących swojej sytuacji.
• Krok 5. Przygotuj informacje potrzebne do wniosku. Wniosek o ogłoszenie upadłości powinien przedstawiać Twoją sytuację w sposób kompletny i zgodny z prawdą. Przygotuj więc dane dotyczące majątku, dochodów, kosztów utrzymania, wszystkich wierzycieli oraz przyczyn powstania niewypłacalności. Zanim złożysz dokumenty, sprawdź dokładnie, czy niczego w nich nie brakuje.

Ile kosztuje upadłość konsumencka?

Za złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości od osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej pobierana jest opłata podstawowa w wysokości 30 zł (art. 76a ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych).

To jednak nie wszystkie koszty, jakie mogą pojawić się w toku postępowania. Należy uwzględnić przede wszystkim wynagrodzenie syndyka oraz wydatki związane z prowadzeniem postępowania. Ich wysokość nie jest taka sama dla każdej sprawy i zależy od stopnia jej skomplikowania, liczby wierzycieli, majątku dłużnika, zakresu czynności syndyka oraz czasu trwania postępowania (art. 162 Prawa upadłościowego).

Należy więc rozróżnić trzy podstawowe grupy kosztów:

• 30 zł za złożenie wniosku – to podstawowa opłata sądowa za wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej;
• wynagrodzenie syndyka – jego wysokość ustala sąd zgodnie z zasadami określonymi w Prawie upadłościowym; nie jest to jedna z góry ustalona kwota;
• pozostałe wydatki postępowania – mogą obejmować koszty związane z zabezpieczeniem i likwidacją majątku, korespondencją, ogłoszeniami czy innymi czynnościami niezbędnymi do przeprowadzenia postępowania (art. 230 Prawa upadłościowego).

Co ważne, brak pieniędzy nie oznacza automatycznie, że nie możesz złożyć wniosku o upadłość. Koszty postępowania, których nie można pokryć z majątku upadłego, mogą być tymczasowo pokrywane przez Skarb Państwa, a następnie uwzględniane w dalszym przebiegu sprawy (art. 491⁷ Prawa upadłościowego).

Upadłość konsumencka czy inne rozwiązanie – co sprawdzić przed decyzją?

Upadłość konsumencka nie zawsze musi być pierwszym rozwiązaniem, po które sięgniesz, gdy pojawią się problemy ze spłatą kredytów i chwilówek. Jeżeli Twoja sytuacja pozwala jeszcze na uporządkowanie zobowiązań, warto najpierw sprawdzić mniej radykalne możliwości.

Przed podjęciem decyzji możesz rozważyć:

• Konsolidację kredytów i pożyczek – polega na połączeniu kilku zobowiązań w jedno. Zamiast pamiętać o wielu ratach, spłacasz jedną, a wydłużenie okresu kredytowania może obniżyć jej miesięczną wysokość. Trzeba jednak wiedzieć, że to rozwiązanie wymaga zdolności kredytowej pozwalającej na zaciągnięcie nowego zobowiązania.
• Restrukturyzację zadłużenia – możesz skontaktować się z bankiem lub firmą pożyczkową i spróbować ustalić nowe warunki spłaty. W zależności od sytuacji możliwe jest wydłużenie okresu spłaty, zmiana harmonogramu czy czasowe odroczenie części płatności (art. 75c Prawa bankowego). Warto rozmawiać z wierzycielem możliwie wcześnie, zanim zaległości zaczną narastać.
• Negocjacje z pożyczkodawcami – jeśli masz kilka zobowiązań, możesz spróbować ustalić indywidualne warunki spłaty z poszczególnymi wierzycielami. Czasami możliwe jest uzgodnienie sposobu uregulowania zadłużenia, który będzie możliwy do udźwignięcia przy Twoich dochodach.

Gdy spóźniasz się ze spłatą, bank lub firma pożyczkowa musi wezwać Cię do zapłaty, wyznaczając termin co najmniej 14 dni roboczych. W wezwaniu powinien również poinformować Cię o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia w ciągu 14 dni roboczych od jego otrzymania. Jeśli wierzyciel odrzuci wniosek, musi pisemnie wyjaśnić przyczyny decyzji (art. 75c Prawa bankowego i art. 21a ustawy o kredycie konsumenckim). W ramach restrukturyzacji firma pożyczkowa może zaproponować m.in. odroczenie rat, wydłużenie okresu spłaty lub zmianę oprocentowania.

Kredyty-chwilówki a upadłość – najczęściej zadawane pytania

Czy chwilówki można umorzyć w upadłości konsumenckiej?

Tak, chwilówki mogą zostać objęte postępowaniem upadłościowym i w określonych warunkach podlegać umorzeniu. Może ono nastąpić po wykonaniu planu spłaty wierzycieli (art. 491²¹ Prawa upadłościowego) albo bez ustalania takiego planu, jeśli dłużnik jest trwale niezdolny do dokonywania spłat. 

Czy można ogłosić upadłość konsumencką, mając kilka chwilówek?

Tak, posiadanie kilku chwilówek nie wyklucza możliwości ogłoszenia upadłości konsumenckiej. Kluczowe jest to, czy jesteś niewypłacalny, czyli nie jesteś w stanie regulować swoich wymagalnych zobowiązań (art. 11 Prawa upadłościowego).

Czy upadłość konsumencka obejmuje kredyty i chwilówki jednocześnie?

Tak, w postępowaniu uwzględnia się całą sytuację zadłużonej osoby, a nie tylko wybrane chwilówki. W praktyce oznacza to, że postępowaniem mogą zostać objęte zarówno kredyty bankowe, jak i pożyczki pozabankowe oraz inne zobowiązania podlegające oddłużeniu (art. 491¹⁵ Prawa upadłościowego).

Czy trzeba spłacać chwilówki przed złożeniem wniosku o upadłość?

Nie ma obowiązku spłacenia wszystkich chwilówek przed złożeniem wniosku o upadłość. Jeżeli jesteś już niewypłacalny, zaciąganie kolejnych zobowiązań wyłącznie po to, aby spłacać wcześniejsze, może natomiast pogłębiać problem.

Czy upadłość konsumencka oznacza całkowite umorzenie wszystkich długów?

Nie. Upadłość konsumencka może prowadzić do umorzenia części lub całości zobowiązań podlegających oddłużeniu, ale niektóre rodzaje długów nie mogą zostać umorzone, a w wielu przypadkach wcześniej ustalany jest plan spłaty wierzycieli.

Co zrobić dalej? 5 kroków do wyjścia z zadłużenia

Jeśli spłata chwilówek i kredytów zaczyna Cię przerastać, nie odkładaj uporządkowania sytuacji finansowej na później. Zacznij od prostych działań:

1. Jeszcze dziś spisz wszystkie długi. Zapisz nazwy wierzycieli, kwoty pozostałe do spłaty, wysokość rat i ewentualne zaległości.
2. Zbierz potrzebne dokumenty. Przygotuj umowy pożyczek i kredytów, wezwania do zapłaty oraz pisma od wierzycieli i komornika.
3. Policz miesięczny budżet. Sprawdź swoje dochody, koszty utrzymania i kwotę, którą realnie możesz przeznaczyć na spłatę zobowiązań.
4. Sprawdź możliwości porozumienia z wierzycielami. Zapytaj o zmianę warunków spłaty lub rozważ inne rozwiązania, jeśli pozwala na to Twoja sytuacja finansowa.
5. Oceń, czy możesz ubiegać się o upadłość konsumencką. Jeśli jesteś niewypłacalny i nie widzisz realnej możliwości spłaty długów, przeanalizuj warunki postępowania i przygotuj informacje potrzebne do złożenia wniosku.

Nie zaciągaj kolejnych pożyczek wyłącznie po to, aby spłacać wcześniejsze zobowiązania. Im szybciej uporządkujesz informacje o zadłużeniu, tym łatwiej będzie ocenić dostępne możliwości i podjąć świadomą decyzję.